Seçilmiş Kişi Sendromu: RPG’lerde ‘Chosen One’ Anlatısı Neden Hâlâ Bitmiyor?

Oyunlarda 'Seçilmiş Kişi' Klişesinin Kökeni

Kingdom Come: Deliverance'ın yapımcısı Martin Klima, sektöre dair açıklamalarıyla tanınan bir isim. PC Gamer'a verdiği yeni röportajda bu kez gündeminde RPG'lerin yıllardır değişmeyen formülü var: karanlık lord'u alt et, yanındaki karakterlerle romantik ilişki kur, evreni kurtar. Klima, bu kalıbı daha en başından beri sıkıcı bulduğunu söylüyor.

Klişeye yönelik rahatsızlığı, Warhorse Studios'un kuruluş hikâyesinin de çekirdeğinde yer alıyor. Stüdyo, tipik fantasy RPG'lerden bunalan bir ekibin 'başka türlüsü de mümkün' demesiyle doğuyor. Yani Kingdom Come: Deliverance, bir bakıma 'seçilmiş kişi yorgunluğunun' ürünü.

Oyuncular Artık 16 Yaşında Değil, Peki Neden Aynı Hikâye?

Klima'nın en keskin tespitlerinden biri, sektörün hedef kitlesinin yaşlanmasıyla ilgili. Bugünün oyuncu kitlesi çok daha olgun, çok daha deneyimli. Buna rağmen pek çok AAA yapım, on altı yaşındaki bir oyuncunun hayal gücüne hitap eden 'güç fantezisi' anlatılarıyla çıkıyor.

Bu formülü sevenler için kötü bir şey söylemiyor; iyi bir güç fantezisinin kendine göre bir yeri var. Asıl mesele, yıllar geçtikçe aynı tarifi farklı ambalajlarla sunmaktan öteye geçemeyen üretim anlayışı. On kez aynı oyunu oynamak, bir süre sonra tadı kaçırıyor.

Ubisoft Örneği: Cilalı Ama Tekrarlayan

Klima, Ubisoft'u açıkça örnek veriyor. Assassin's Creed, Far Cry ve Watch Dogs gibi serilerin ilk oyunlarını büyük bir keyifle oynadığını, ama zamanla bu markaların kendi içlerinde bile birbirini tekrarlayan yapımlara dönüştüğünü söylüyor. Assassin's Creed'in bir dönem Witcher 3 etkisiyle yüklenen aksiyon RPG evresi, Klima'ya göre bu tekrarın en net göstergelerinden biri.

Bununla birlikte Ubisoft'u kötülemiyor. Animasyon kalitesi, model detayı, hata oranının düşüklüğü ve genel cilalılık açısından firmanın işçiliğine saygı duyuyor. Asıl eleştirisi, bu kadar yeteneğin daha yenilikçi yapımlara yönlendirilmemesiyle ilgili. Yani mesele 'kötü yapıyorlar' değil; 'aynı şeyi çok iyi yapıyorlar' ve risk almıyorlar.

Yayıncılar Neden Aynı Formülden Vazgeçemiyor?

Klima'ya göre mesele büyük ölçüde ekonomik. Yayıncılar, daha önce para kazandıran formülleri tekrar tekrar denerken en güvende hissediyor. Yüz milyonlarca dolar harcanan AAA üretimlerinde deneysel bir adım atmak, stüdyo için varoluşsal bir risk anlamına gelebilir. Bu yüzden Ubisoft gibi devler, her yeni çıkışlarında aynı 'Açık Dünya Aktivite Haritası + Yetenek Ağacı + Ana Görev + Yan Görev' çerçevesine sığınıyor.

Klima, bu duruma kolay bir çözüm sunmuyor. Yüksek bütçeli stüdyoların 'kendini tekrar etmek' ile 'riske girip iflas etmek' arasında sıkıştığını kabul ediyor. Kingdom Come: Deliverance gibi yapımların yolu ise daha farklı bir noktadan geçiyor: Ortaçağ Bohemya'sında sıradan bir demircinin oğlu olarak,evreni kurtarmak gibi bir görev olmadan hayatta kalmaya çalışmak.

Oyuncuya Ne Kalmalı?

Burada oyuncuya düşen, kendi zevk haritasını yeniden çizmek. Eğer 'seçilmiş kişi' anlatıları artık eskisi kadar tatmin etmiyorsa, farklı tonlarda yapımları ön plana çıkarmak gerekiyor. Sıradan bir karakterin, sıradan bir dünyada verdiği sıradan olmayan mücadeleler, bugünün oyun kitlesi için en az epik destanlar kadar çekici olabiliyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Kingdom Come: Deliverance neden 'seçilmiş kişi' anlatısından farklı? Oyun, ana karakterini bir 'kahraman' olarak değil, sıradan bir demircinin oğlu olarak sunuyor. Görevi evreni kurtarmak değil, gündelik hayatta ayakta kalmak, çatışmalardan sağ çıkmak ve toplumsal konumunu yavaş yavaş yükseltmek.

Martin Klima hangi oyunları eleştirdi? Doğrudan isim vermediği Assassin's Creed, Far Cry ve Watch Dogs gibi Ubisoft serilerinin yanı sıra genel olarak 'seçilmiş kişi' formülünü kullanan pek çok RPG'ye gönderme yaptı. Expedition 33'ü ise bu listeye dahil etmediğini özellikle belirtti.

Ubisoft bu eleştirilerden etkilenir mi? Kısa vadede değişmesi zor görünüyor. Klima da bu yüzden büyük stüdyoların risk alarak deneysel yapımlara yönelmesinin kolay olmadığını, ekonomik baskıların belirleyici olduğunu vurguluyor.